dIiYIZYMX ¶ffZOÊX IZY ´fcUÊ A²¹fÃf þ¦f¸ffZWX³f OXf»fd¸f¹ff ´fSX »f¦fZ AfSXfZ´f QZVf ¸fZÔ JZ»f Àfa§ffZÔ ¸fZÔ ¨f»f SXWe JeÔ¨f°ff³f IYe EIY Af`SX d¸fÀff»f W`ÔXÜ
·ffSX°fe¹f dIiYIZYMX IaYMÑXfZ»f ¶ffZOÊX (¶feÀfeÀfeAfBÊ) dRYSX ÀfbdJʹffZÔ ¸fZÔ W`XÜ ¶ffZOÊX IZY CX´ff²¹fÃf »fd»f°f¸ffZQe ³fZ ´fcUÊ A²¹fÃf þ¦f¸ffZWX³f OXf»fd¸f¹ff ´fSX ·ffSX°f, ´ffdIYÀ°ff³f, ßfe»faIYf õfSXf 1996 ¸fZÔ Àfa¹fböY øY´f ÀfZ Af¹ffZdþ°f dUäIY´f IYe ²f³fSXfdVf ¸fZÔ WZXSXfRZYSXe IYSX³fZ IYf AfSXfZ´f »f¦ff¹ff W`XÜ
ßfe OXf»fd¸f¹ff ³fZ AfSXfZ´ffZÔ IYfZ ¶fZ¶fbd³f¹ffQ ¶f°ff¹ff W`XÜ U`ÀfZ, BÀf ¸ff¸f»fZ ¸fZÔ ¶ffZOÊX IZY IYfZ¿ff²¹fÃf E³f ßfe d³fUfÀf³f IYf ÷YJ ±ffZOÞXf ³fSX¸f »f¦f°ff W`XÜ CX³WXfZÔ³fZ IYWXf, ¶f`ÔIY Jf°ffaZ IYe þfa¨f IZY ¶ffQ WXe Aad°f¸f °ff`SX ´fSX IbYLX IYWX³ff Àfa·fU WXfZ¦ffÜ AfSXfZ´ffZÔ IYe Àf©ffBÊ IYf ´f°ff °ffZ þfa¨f IZY ¶ffQ »f¦fZ¦ff, »fZdIY³f BÀf ´fiÀfa¦f IZY ¶fWXf³fZ ¶ffZOÊX IYe AaQøY³fe SXfþ³fed°f IYf þf¹fþf d»f¹ff þf ÀfIY°ff W`XÜ
1996 IZY ¸ff¸f»fZ IYfZ A¶f JfZQIYSX ¶ffWXSX d³fIYf»f³fZ IZY ¢¹ff IYfSX¯f W`ÔX? ³fUa¶fSX 2005 °fIY ¶feÀfeÀfeAfBÊ ¸fZÔ OXf»fd¸f¹ff JZ¸fZ IYe °fc°fe ¶ffZ»f°fe ±feÜ IaZYQie¹f ¸faÂfe VfSXQ ´fUfSX IZY A²¹fÃf ¨fb³fZ þf³fZ IZY ¶ffQ OXf»fd¸f¹ff IYf Q¶fQ¶ff J°¸f WXfZ ¦f¹ff W`XÜ ´fUfSX IZY A²¹fÃf ¶f³f³fZ IZY ¶ffQ ¶ffZOÊX IYe þ¸ffUMX ¸fZÔ IYfZBÊ JfÀf ´fdSXU°fʳf ³fWXeÔ WbXAf W`XÜ SXfª¹ffZÔ IZY Àfa§ffZÔ ¸fZÔ ·fe IYBÊ ´fbSXf³fZ ´fQfd²fIYfSXe þ¸fZ WbXE W`ÔXÜ
1996 dUäIY´f IZY MZX»fedUþ³f ´fiÀffSX¯f Ad²fIYfSXfZÔ IYfZ »fZIYSX ´fWX»fZ ·fe ÀfUf»f CXNXfE ¦fE ±fZÜ »fZdIY³f, ¶ffZOÊX IZY dIYÀfe ´fQfd²fIYfSXe ³fZ CXÀf Àf¸f¹f CaX¦f»fe ³fWXeÔ CXNXfBÊ ±feÜ OXf»fd¸f¹ff IZY WXf±f ÀfZ ÀfØff dLX³f°fZ WXe »ffZ¦ffZÔ IYfZ ÀfWXe-¦f»f°f IYe ´fWX¨ff³f WXfZ³fZ »f¦fe W`XÜ QSXAÀf»f, JZ»f Àfa§ffZÔ, SXfþ³fed°f U A³¹f ÃfZÂffZÔ ¸fZÔ IbYLX »ffZ¦f WX¸fZVff ÀfØff IZY Àff±f SXWX°fZ W`ÔXÜ IbYÀfeÊ ¶fQ»f°fZ WXe CX³fIYe d³fâXfEa ¶fQ»f þf°fe W`ÔXÜ
ÀfUf»f W`X, OXf»fd¸f¹ff ³fZ IYfZBÊ ¦fOÞX¶fOÞXe IYe ±fe °ffZ ¶ffZOÊX IZY °f°IYf»fe³f ´fQfd²fIYfdSX¹ffZÔ ³fZ ¨fb´´fe ¢¹ffZÔ Àff²f SXJe ±feÜ ¹fWXfa EIY Af`SX ´fWX»fc ´fSX ²¹ff³f QZ³ff þøYSXe W`XÜ dIiYIZYMX ¶ffZOÊX ¸fZÔ »fa¶fZ Àf¸f¹f ÀfZ ¨f»f SXWXf §f¸ffÀff³f QZVf ¸fZÔ JZ»f RZYOXSZXVf³ffZÔ IYe QbQÊVff IYf AfBʳff W`XÜ Ad²fIY°fSX Àfa§ffZÔ ´fSX CX³f »ffZ¦ffZÔ ³fZ IY¶þf þ¸ff SXJf W`X dþ³fIYf JZ»ffZÔ ÀfZ IYfZBÊ »fZ³ff-QZ³ff ³fWXeÔ W`XÜ VfSXQ ´fUfSX, þ¦f¸ffZWX³f OXf»fd¸f¹ff IYe dIiYIZYMX ´fÈâX·fcd¸f WXSX IYfZBÊ þf³f°ff W`XÜ ÀfbSZXVf IY»f¸ffOXe »fa¶fZ ASXÀfZ ÀfZ ·ffSX°fe¹f AfZ»fad´fIY Àfa§f ¸fZÔ þ¸fZ WbXE W`ÔXÜ d´fi¹fSaXþ³fQfÀf ¸fabVfe AdJ»f ·ffSX°fe¹f RbYMX¶ff»f RZYOXSZXVf³f IZY ¸fbdJ¹ff W`ÔXÜ WXfIYe MXe¸f »f¦ff°ffSX WXfSX SXWXe W`X ´fSX IZY´feEÀf d¦f»f IYe ÀfØff A£faOX W`XÜ
A´fUfQfZÔ IYfZ LXfZOÞX QZÔ °ffZ ·f»ff ´fZVfZUSX SXfþ³fed°fÄf, CXôfZ¦f´fd°f ¹ff ½¹ff´ffSXe ÀfZ dIYÀfe JZ»f Àfa§f IYfZ NXeIY PaX¦f ÀfZ ¨f»ff³fZ IYe AfVff I`YÀfZ IYe þf ÀfIY°fe W`XÜ SXfþ³fed°fÄffZÔ IYe A´f³fe ´fif±fd¸fIY°ffEa WXfZ°fe W`ÔXÜ UZ JZ»f RZYOXSZXVf³ffZÔ IYfZ ·fe ÀfØff IYe SXfþ³fed°f IZY QfaU-´fZÔ¨ffZÔ ÀfZ ¨f»ff°fZ W`ÔXÜ CX³fIZY d»fE JZ»f Àfa§f ÀfØff Af`SX Q¶fQ¶ff dQJf³fZ IYf EIY Af`SX þdSX¹ff WXfZ°fZ W`ÔXÜ Vff¹fQ, BÀf IYfSX¯f ÀfZ WXe EIY ASX¶f IYe Af¶ffQe IZY QZVf IYfZ AfZ»fad´fIY IYe ´fQIY °ffd»fIYf ¸fZÔ JfZþ³ff ¸fbdVIY»f ´fOÞX°ff W`XÜ JZ»ffZÔ IYf À°fSX Àfb²ffSX³fZ IZY d»fE ´fWX»fZ JZ»f Àfa§ffZÔ ÀfZ ¦faQe SXfþ³fed°f IYe ÀfRYfBÊ IYSX³fe WXfZ¦feÜ