dUIYfÀf IZY ´f±f ´fSX °fZªfe ÀfZ ¶fPXÞ°ff ·ffSX°f Afªf ·fe ¦ffaUfZÔ IYf QZVf W`XÜ ¹fWXfa IZY ¦ffaUfZÔ °fIY Af²fbd³fIY ÀfbdU²ffEÔ ³fWXeÔ ´fWbXa¨f ´ffBÊa W`ÔX dªfÀfÀfZ ´fbSXf³fe ÀfbdU²ffAfZÔ IYf WXe ª¹ffQf BÀ°fZ¸ff»f WXfZ°ff W`XÜ ¹fWXe UªfWX W`X dIY BÔMXSX³fZMX Af`SX ¸ffZ¶ffB»f IZY ªf¸ff³fZ ¸fZÔ ·fe OXfIY WXe ÀfaQZVf QZ³fZ Af`SX ´ff³fZ IYf ´fi¸fbJ ªfdSX¹ff Afªf ·fe ¶f³ff WbXAf W`XÜ »fZdIY³f ¢¹ff Af´f ªff³f°fZ WaX` dIY OXfIY Àff¸fd¦fi¹ffZÔ ¸fZÔ d´f³f IYfZOX ¢¹ff W`X? AfdJSX ¢¹ffZÔ OXfIY§fSXfZa ¸fZÔ Af`SX dUÄff´f³ffZÔ IZY ªfdSXE d´f³f IYfZOX d»fJ³fZ IYe A´fe»f IYe ªff°fe W`XÜ
QSXAÀf»f d»fRYfRZY ¹ff ´ffZÀMXIYfOÊX ´fSX ´f°fZ IZY Aa°f ¸fZÔ d»fJe ªff³fZ Uf»fe 6 AaIYfZa IYe Àfa£¹ff (d´f³f IYûOX) ¸fWXªf EIY AaIY ³fWXeÔ WXfZ°fe ¶fd»IY ¹fWX EIY ¶fZWXQ ÀfVf¢°f ÀfaIZY°f W`XÜ B³f Àfa£¹ffAfZÔ ¸fZÔ ´fÂf IZY ·fc¦ffZ»f IYf EIY ·fSXf´fcSXf ¶¹ff`SXf dL´ff WXfZ°ff W`X dªfÀfÀfZ OXfIY MaXMXfBÊ ¸fZÔ IYfRYe ÀfWcXd»f¹f°f WXfZ°fe W`XÜ
d´f³f IYfZOX ¹ffd³f ´ffZÀMX»f BÔOZX¢Àf ³fa¶fSX IYe VfbøYAf°f ·ffSX°fe¹f OXfIY dU·ff¦f ³fZ 15 A¦fÀ°f 1972 IYfZ IYe ±feÜ BÀfIZY Aa°f¦fÊ°f OXfIY dU°fSX¯f IYSX³fZ Uf»fZ ´fi°¹fZIY ´fi²ff³f OXfIY§fSX ³fZ A´f³fZ ¸ff°fWX°f OXfIY§fSXfZa IYfZ 6 AaIYfZa IYe A»f¦f-A»f¦f Àfa£¹ff dU°fdSX°f IYe W`XÜ ªf¶fdIY B³f OXfIY§fSXfZa IYe VffJfEÔ ¹ff³fe VffJf OXfIY§fSX A´f³fZ ¸fc»f OXfIY§fSX IYfZ AfUadMX°f Àfa£¹ff IYf BÀ°fZ¸ff»f IYSX°fZ W`ÔXÜ ´f°fZ IZY Aa°f ¸fZÔ BÀfIZY d»fJZ WXfZ³fZ ´fSX OXfIY LfaMX³fZ Uf»ff IY¸fʨffSXe BÀfIYf ¸fc»f U¦feÊIYSX¯f IYSX QZ°ff W`XÜ
·ffSX°f ªf`ÀfZ QZVffZÔ ¸fZÔ ªfWXfa QªfʳffZÔ ·ff¿ffEÔ, ¶ffZd»f¹ffa Af`SX WXªffSXfZa d»fd´f¹ffa BÀ°fZ¸ff»f IYe ªff°fe WXfaZ, ªfWXfa EIY ªf`ÀfZ ³ff¸f QªfʳffZÔ ªf¦fWXfZa IZY WXfZa EZÀfZ ¸fZÔ ´fÂf IYe MaXMXfBÊ ¸fZÔ IYfRYe dQ¢IY°fZÔ Af°fe W`ÔXÜ OXfIY LfaMX³fZ Uf»fZ ·fi¸f Af`SX QbdU²ff IYf dVfIYfSX WXfZ ªff°fZ W`ÔXÜ ³f°feªf°f³f ´fÂf A´f³fZ ¦fa°f½¹f °fIY ´fWbXa¨f³fZ ¸fZÔ SXWX ªff°ff W`XÜ
BÀfe Àf¸fÀ¹ff IYfZ U`Äffd³fIY °fSXeIZY ÀfZ WX»f d³fIYf»f³fZ IZY d»fE d´f³f IYfZOX ´fi¯ff»fe dUIYdÀf°f IYe ¦fBÊ dªfÀf¸fZÔ ´f°fZ IZY Aa°f ¸fZÔ LWX AaIYfZa Uf»fe d´f³f IYfZOX Àfa£¹ff IZY d»fJZ WXfZ³fZ ÀfZ OXfIY MaXMXfBÊ IYSX³fZ Uf»fZ IY¸fʨffSXe IYfZ ´fÂf IZY ÀfWXe ¦fa°f½¹f IYf ´f°ff »f¦f ªff°ff W`XÜ BÀfÀfZ ´fÂf IZY ³f dÀfRÊY ¦f»f°f ªf¦fWX ´fWbXa¨f³fZ IYe AfVfaIYf J°¸f WXfZ ªff°fe W`X ¶fd»IY A³ffUV¹fIY dU»f¸¶f ·fe ³fWXeÔ WXfZ°ffÜ
d´f³f IYfZOX ³fa¶fSX IZY øY´f ¸fZÔ d»fJe ªff³fZ Uf»fe 6 AaIYfZa IYe Àfa£¹ff ¸fZÔ ¶ffEÔ ÀfZ QfEÔ OXfIY§fSX IYe ·ff`¦ffZd»fIY dÀ±fd°f IYf ´f°ff ¨f»f°ff W`XÜ ·ffSX°f IYfZ IbY»f 8 ÃfZÂffZÔ ¸fZÔ ¶ffaMXf ¦f¹ff W`XÜ d´f³fIYfZOX ³fa¶fSX IZY ´fWX»fZ °fe³f AaIY CÀf MaXMXfBÊ ¹fcd³fMX IYfZ QVffÊ°fZ W`ÔX dªfÀfIZY Aa°f¦fÊ°f OXfIY§fSX ´fOXÞ°ff W`X ªf¶fdIY Aad°f¸f °fe³f AaIY MaXMXfBÊ ¹fcd³fMX IZY Aa°f¦fÊ°f ´fOXÞ³fZ Uf»fZ CÀf dUVfZ¿f OXfIY§fSX IYfZ QVffÊ°fZ W`ÔXÜ
·ffSX°f ¸fZÔ Af²fbd³fIY OXfIY ´fi¯ff»fe IYe À±ff´f³ff 18UeÔ ÀfQe IZY C°°fSXfîÊ ¸fZÔ Àf³fÐ 1766 ¸fZÔ »ffOÊX ¢»ffBU ³fZ IYe ±feÜ Àf³fÐ 1774 ¸fZÔ UfSZX³f WZXdÀMXa¦Àf ³fZ ´ffZÀMX ¸ffÀMXSX ªf³fSX»f IZY A²fe³f IYfZ»fIYf°ff ªfe´feAfZ IYe À±ff´f³ff IYeÜ ¸ff`ªfcQf ÀUøY´f IYe À±ff´f³ff 1 A¢MXc¶fSX 1854 IYfZ WbXBÊÜ ·ffSX°f Qbd³f¹ff ¸fZÔ Àf¶fÀfZ ¶fOXÞf OXfIY ³fZMXUIÊY SXJ³fZ Uf»ff QZVf W`XÜ